เช็กก่อนดื่ม ความดันสูงกินกาแฟได้ไหม คาเฟอีนส่งผลต่อความดันโลหิตอย่างไร
กาแฟถือเป็นเครื่องดื่มแก้วโปรดของหลาย ๆ คน เพราะนอกจากความหอม อร่อยแล้ว ยังช่วยให้ร่างกายรู้สึกตื่นตัวอีกด้วย แต่สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัวอย่างความดันโลหิตสูง มักเกิดความกังวลและมีคำถามว่าความดันสูงกินกาแฟได้ไหม ดื่มแล้วจะทำให้ความดันพุ่งจนเป็นอันตรายหรือเสี่ยงต่อภาวะเส้นเลือดในสมองแตกตามที่เคยได้ยินมาหรือไม่ ความจริงแล้วความสัมพันธ์ระหว่างคาเฟอีนและระดับความดันโลหิตนั้นมีกลไกซ่อนอยู่ ซึ่งหากเราเข้าใจแม้จะเป็นผู้ป่วยโรคความดันก็สามารถดื่มกาแฟได้ โดยไม่จำเป็นต้องงดเครื่องดื่มแก้วโปรดไปตลอดชีวิต
ความดันโลหิตสูง คืออะไร
ความดันโลหิตสูง (Hypertension) คือ ภาวะที่แรงดันของกระแสเลือดที่กระทบต่อผนังหลอดเลือดแดงมีค่าสูงกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง โดยระดับความดันโลหิตปกติของผู้ใหญ่จะอยู่ที่ประมาณ 120/80 มิลลิเมตรปรอท หากวัดค่าตัวบน (Systolic) ได้ตั้งแต่ 140 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป หรือค่าตัวล่าง (Diastolic) ตั้งแต่ 90 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป จะถือว่าเข้าสู่ภาวะความดันโลหิตสูง ซึ่งภาวะความดันโลหิตสูงนั้นมักไม่มีอาการแสดงที่ชัดเจนในระยะแรก แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ควบคุม จะส่งผลให้หลอดเลือดแข็งตัวและตีบแคบ นำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง เช่น โรคหัวใจวาย โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือแตก และภาวะไตวายเรื้อรัง
ที่มา: Hypertension (WHO Fact Sheet)
เป็นความดันโลหิตสูงกินกาแฟดําได้ไหม?
เป็นความดันกินกาแฟได้ไหม? เป็นคำถามที่หลายคนสงสัย จริง ๆ ผู้ที่มีภาวะความดันสูงก็สามารถดื่มกาแฟได้ แต่ต้องดื่มอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยที่สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้อย่างสม่ำเสมอ มีการรับประทานยาและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก็สามารถดื่มกาแฟได้ อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยที่ความดันยังสวิง ควบคุมไม่ได้ หรือมีค่าความดันสูงเข้าขั้นอันตราย ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อนดื่มกาแฟ เนื่องจากสารกระตุ้นในกาแฟอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด
กาแฟมีผลต่อความดันโลหิตอย่างไร
เมื่อเราดื่มกาแฟ สารคาเฟอีนและกลุ่มสารไดเทอร์พีน (Diterpenes) จะเข้าไปกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง ส่งผลให้หัวใจบีบตัวแรงและเร็วขึ้น รวมถึงทำให้หลอดเลือดเกิดการหดตัว กลไกเหล่านี้จะทำให้ระดับความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นอย่างฉับพลันประมาณ 5-10 มิลลิเมตรปรอท โดยจะเห็นผลชัดเจนภายในชั่วโมงแรกหลังจากดื่ม และฤทธิ์กระตุ้นนี้มักจะคงอยู่ชั่วคราวประมาณ 1-3 ชั่วโมง ก่อนที่ระดับความดันจะค่อย ๆ ปรับตัวลดลงกลับสู่สภาวะปกติ
ที่มา: Caffeine increases blood pressure in humans
หากผู้ป่วยโรคความดันสูงอยากดื่มกาแฟ ควรเลือกดื่มแบบไหนดี?
เป็นความดันโลหิตสูงกินกาแฟดําได้ไหม คำตอบคือกาแฟดำเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด ผู้ที่ความดันสูงควรเลือกดื่มกาแฟดำ อย่าง อเมริกาโน หรือเอสเปรสโซ่ช็อตโดยไม่เติมน้ำตาล นมข้นหวาน หรือครีมเทียมอย่างเด็ดขาด เพราะส่วนผสมเหล่านี้นอกจากจะเพิ่มความเสี่ยงเรื่องโรคเบาหวานแล้ว ไขมันทรานส์ในครีมเทียมยังส่งผลเสียต่อผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและแข็งตัว ซึ่งเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
ปริมาณกาแฟที่ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงดื่มได้ต่อวันคือเท่าไหร่บ้าง
สำหรับผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง ต้องการดื่มกาแฟให้มีความปลอดภัยที่สุด ควรประเมินสภาวะของตนเองและจำกัดปริมาณการรับคาเฟอีนอย่างเคร่งครัด โดยทั่วไปผู้ป่วยโรคความดันควรจำกัดคาเฟอีนไม่ให้เกิน 200 มิลลิกรัมต่อวัน เทียบเท่ากาแฟดำประมาณ 1-2 แก้ว อย่างไรก็ตาม ปริมาณที่เหมาะสมจะแตกต่างกันไปตามระดับความดันโลหิตของแต่ละคน เราได้ทำตารางสรุปแนวการดื่มกาแฟเบื้องต้นสำหรับผู้ป่วยแต่ละกลุ่ม ดังนี้
| ระดับความดันโลหิต | คำแนะนำในการดื่มกาแฟและการดูแลตนเอง |
|---|---|
| ระดับปกติ/เริ่มสูง (น้อยกว่า 140/90) | สามารถดื่มได้ตามปกติ แต่ไม่ควรเกินเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อป้องกันความดันสวิง |
| ระดับสูงปานกลาง (140/90 - 159/99) | ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ สังเกตอาการหลังดื่ม เช่น ใจสั่น หรือปวดหัว หากมีอาการควรลดปริมาณลง |
| ระดับสูงมาก (160/100 ขึ้นไป) | ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ เพราะคาเฟอีนอาจทำให้ความดันพุ่งสูงจนเป็นอันตรายได้ |
สัญญาณเตือนที่ผู้ป่วยความดันควรหยุดดื่มกาแฟทันทีมีอะไรบ้าง
แม้จะทราบแล้วว่าความดันสูงกินกาแฟได้ไหม แต่หากดื่มแล้วร่างกายส่งสัญญาณผิดปกติ ผู้ป่วยต้องหยุดบริโภคทันที สำหรับสัญญาณอันตรายที่ต้องระวังคือ
- อาการใจสั่น
- หัวใจเต้นแรงหรือผิดจังหวะ
- รู้สึกแน่นหน้าอก
- หายใจไม่เต็มอิ่ม
- ปวดศีรษะอย่างรุนแรงแบบเฉียบพลัน
- วิงเวียนศีรษะ
- หน้ามืด
- แขนขามีอาการชาและอ่อนแรง
อาการเหล่านี้บ่งบอกว่าหลอดเลือดและหัวใจกำลังทำงานหนักเกินไปจากฤทธิ์ของคาเฟอีน หากเกิดอาการดังกล่าวควรรีบวัดความดันและพบแพทย์โดยเร็วที่สุด
วิธีดื่มกาแฟอย่างปลอดภัยเมื่อเป็นความดันโลหิตสูงมีอะไรบ้าง
วิธีป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการดื่มกาแฟ ผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงควรปรับพฤติกรรมการดื่มดังนี้
- 1. หากช่วงเช้าหลังตื่นนอนวัดความดันแล้วพบว่าสูงเกิน 140 มิลลิเมตรปรอท ให้งดกาแฟเช้านั้นทันที
- 2. ควรรับประทานยาลดความดันให้เรียบร้อยและรอให้ยาออกฤทธิ์ก่อนดื่มกาแฟเสมอ เพื่อไม่ให้ความดันพุ่งสูงช่วงเช้า
- 3. หลีกเลี่ยงการดื่มกาแฟก่อนการออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมที่ต้องออกแรงหนัก
- 4. ไม่ดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนชนิดอื่น ๆ เช่น ชา เครื่องดื่มชูกำลังในวันเดียวกัน เพื่อป้องกันการได้รับคาเฟอีนเกินขนาด
เมื่ออ่านมาถึงส่วนสรุป หลาย ๆ คนน่าจะได้คำตอบกันไปแล้วว่าความดันสูงกินกาแฟได้ไหม สรุปได้ว่าผู้ป่วยที่ควบคุมระดับความดันได้ดีและรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ สามารถดื่มกาแฟดำได้อย่างปลอดภัยในปริมาณจำกัด คาเฟอีนอาจทำให้ความดันสูงขึ้นเพียงชั่วคราวเท่านั้น แต่ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดคือการวัดความดันก่อนดื่ม หากวันไหนค่าความดันพุ่งสูง ควรหลีกเลี่ยงทันที รวมถึงต้องรับประทานยาลดความดันตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด และงดการเติมน้ำตาลหรือครีมเทียม เพื่อรักษาหลอดเลือดให้แข็งแรงในระยะยาว
สำหรับการเลือกดื่มกาแฟดำที่มั่นใจในมาตรฐานและรสชาติที่คงที่ในทุกเช้า Nespresso คือตัวช่วยที่ตอบโจทย์อย่างยิ่ง ด้วยเทคโนโลยีการบรรจุแคปซูลที่รักษาความสดใหม่และกลิ่นหอมของอโรมาไว้ได้อย่างครบถ้วน โดยที่คุณไม่ต้องกังวลเรื่องสิ่งเจือปน ช่วยให้คุณได้ชาติกาแฟแก้วโปรดที่รสชาติคงที่ แถมยังเลือกความเข้มข้นได้เองตามความเหมาะสมของร่างกายในแต่ละวัน ทำให้กาแฟที่ทั้งอร่อยพร้อมกับความปลอดภัยและสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน
